سازههای بتنی نمونهای از مهمترین عناصر در صنعت ساختوساز مدرن به حساب میآیند. از ساختمانهای مسکونی و تجاری تا پلها، سدها، تونلها و سازههای زیربنایی، تمامی آنها بر پایه بتن استوار هستند. با این حال، دوام سازههای بتنی بدون انجام ترمیم دورهای و رسیدگی تخصصی تضمین شده نخواهد بود. بدون شک ترمیم سازه های بتنی ترکیبی از علم و هنر است و یک ضرورت فنی نیز محسوب میشود؛ به طوری که بیتوجهی به آن میتواند هزینههای جبرانناپذیری را به همراه داشته باشد.
اهمیت ترمیم سازه های بتنی
بتن در دستهی مقاومترین مصالح ساختمانی قرار میگیرد؛ با این حال این مقاومت همیشگی نیست. فاکتورهای مختلفی در طول زمان میتوانند به سازههای بتنی آسیب وارد کنند که از جمله مهمترینِ آنها میتوانیم به نفوذ رطوبت و یونهای مخرب نظیر کلرید و سولفات، ترکهای ناشی از انقباض یا نشست، بارهای زلزله یا ارتعاشات شدید، فرسایش ناشی از شرایط آبوهوایی سخت و خطاهای اجرایی در زمان ساخت اولیه اشاره داشته باشیم.
چنین آسیبهایی در طول زمان باعث کاهش عمر مفید سازه، افت مقاومت و همچنین افزایش خطرات احتمالی خواهند شد. در مقابل، ترمیم به موقع و اصولی سازههای بتنی سبب حفظ عملکرد سازه، جلوگیری از گسترش خرابی و افزایش بهرهوری بلندمدت میشود. ناگفته نماند در پروژههایی که شرایط بازسازی کامل وجود ندارد، «ترمیم» بهترین راهکار برای افزایش دوام و پایداری خواهد بود؛ اما چگونه سازههای بتنی باید ترمیم شوند؟
روشهای ترمیم سازه های بتنی
برای ترمیم سازههای بتنی روشهای مختلفی وجود دارد. انتخاب درست روش ترمیم به طور مستقیم به نوع خرابی، شدت آسیب، شرایط محیطی و کاربری سازه وابسته است. مهندسان سازه با بررسی جزئی از بین روشهای متعدد، بهترین گزینه را انتخاب خواهند کرد. در ادامه، با برخی از مهمترین روشهای ترمیم سازه های بتنی آشنا میشویم:
۱. تزریق رزین اپوکسی
این روش برای ترمیم ترکهای ریز و عمیق در بتن مورد استفاده قرار میگیرد. رزینهای مذکور با چسبندگی بالا، ترکها را پُر میکنند و از نفوذ آب و سایر عوامل مخرب جلوگیری خواهند کرد.
۲. استفاده از ملاتهای ترمیمی
در قسمتهایی از پوستهی بتن که دچار آسیب شده، میتوان از ملاتهای پلیمری یا الیافدار به منظور پُر کردن، ترمیم و بازسازی سطح استفاده کرد؛ این ملاتها دارای خواص مکانیکی بالایی نیز هستند.
۳. کاشت میلگرد و سیستمهای FRP
به منظور مقاومسازی موضعی، میلگردهای فولادی یا الیاف پلیمری (FRP) در محلهایی خاص کاشته میشوند تا بارهای سازهای بهتر منتقل گردند. روش کاشت میلگرد و سیستمهای FRP از جمله تکنیکهای رایج مقاوم سازی ساختمان بتنی است.
۴. اجرای لایههای جدید روی بتن قدیمی
گاهی اوقات، اجرای یک لایه بتن یا ملات جدید با ویژگیهای مقاومتی بالا، میتواند باعث احیای سطح آسیب دیده در سازه بتنی شود.
۵. استفاده از دستگاههای مدرن و مکانیزه
با وجود پیشرفت تکنولوژی، در حال حاضر شاهد روی کار آمدن دستگاههایی هستیم که امکان اجرای عملیات ترمیمی را با دقت، سرعت و ایمنی بسیار بالایی فراهم نمودهاند. دستگاههای مذکور نه تنها باعث کاهش خطای انسانی میشوند، بلکه کیفیت نهایی ترمیم سازه بتنی را نیز به طرز قابل توجهی افزایش میدهند.
دستگاههای مقاوم سازی ساختمان بتنی
در هر پروژه مقاومسازی، کیفیت اجرا به طور مستقیم به ابزارها و تجهیزات مورد استفاده بستگی دارد. در حال حاضر، روشهای سنتی جای خود را به ماشین آلات جدید و تخصصی دادهاند. از جمله تجهیزات مذکور میتوانیم به دستگاه شاتکریت، دستگاه کفسازی اسکرید (انتقال مصالح)، دستگاه ملات پاش ، سیستمهای تزریق فشار بالا، میکسرهای صنعتی ملاتهای ترمیمی و کمپرسورهای قوی برای انتقال مصالح اشاره داشته باشیم. در این بین، دو دستگاه شاتکریت و کف سازی اسکرید (انتقال مصالح) از بقیه بیشتر خوش درخشیدهاند.
۱. دستگاه شاتکریت
شاتکریت نوعی دستگاه پاشش بتن است که میتواند با فشار بالا، ملات یا بتن آماده را به سطح مورد نظر پاشش کند. از این دستگاه میتوان به طور عمده در ترمیم دیوارهای بتنی، تونلها، پایه پلها، رمپها و سایر سازهها عمودی بهره برد. مهمترین ویژگیهای دستگاه شاتکریت به شرح زیر است:
- چسبندگی بالا به سطح زیرکار
- افزایش سرعت اجرا در سطوح عمودی یا سقفی
- کاهش پرت مصالح
- یکنواختی ضخامت لایه اعمالشده
- امکان استفاده در فضاهای محدود یا دشوار
۲. دستگاه کف سازی اسکرید (انتقال مصالح)
از این دستگاه به منظور انتقال مصالح در فرایند کف سازی اسکرید در فضاهای بزرگ یا دسترسی دشوار استفاده میشود. اسکرید با صاف و تراز کردن سطح و انتقال یکنواخت ملات، در پروژههای صنعتی، کارخانهها، انبارها، پارکینگها و سالنهای تولید به وفور مورد استفاده قرار میگیرد. از جمله مزیتهای اصلی این دستگاه میتوانیم به موارد زیر اشاره داشته باشیم:
- صرفهجویی در زمان
- افزایش دقت در همسطحسازی کف
- کاهش خطای انسانی
- توزیع یکنواخت مصالح در سطح وسیع
دستگاه شاتکریت و اسکرید؛ ۲ عنصر اصلی در مقاومسازی سازههای بتنی
ترمیم سازه های بتنی یک فرایند تخصصی و چند مرحلهای محسوب میشود که باید با استفاده از تجهیزات مدرن و مناسب اجرا گردد. استفاده از روشهای مختلف ترمیم به شیوههای مدرن و بهرهگیری از دستگاههایی نظیر شاتکریت و اسکرید میتواند دوام، کیفیت و سرعت پروژههای مقاومسازی را ارتقا دهد. اگرچه این دو دستگاه میتوانند کیفیت ترمیم سازه را به طرز چشمگیری بالا ببرند، اما این مزایا زمانی به طور کامل محقق میشود که تجهیزات را از برندهای معتبر، با کیفیت ساخت بالا و خدمات پس از فروش مناسب تهیه نمایید. دستگاههای متفرقه یا بیکیفیت، نه تنها عملکرد مطلوبی ندارند، بلکه ممکن است که ایمنی پروژه را نیز به خطر بیندازند. در نهایت، نباید فراموش کرد که مقاوم سازی ساختمان بتنی تنها زمانی موفق خواهد بود که دستگاههای به کار رفته، از برندهای معتبر تهیه شده و از نظر فنی، تست شده و مطمئن باشند.
